Autisme Spectrum Stoornis
PDD-NOS
Wat is PDD-NOS?
Dit is de afkorting van Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified, een Engelse naam voor stoornissen die worden gerekend tot de pervasieve ontwikkelingsstoornissen. Pervasieve ontwikkelingsstoornissen is de overkoepelende naam voor stoornissen waartoe ook het autisme behoort. Met PDD-NOS wordt een restcategorie aangeduid die kenmerken heeft van het autisme, maar niet genoeg om zo te worden genoemd.
Op verschillende ontwikkelingsgebieden
Pervasief betekent (in het Latijn) doordringen. Het wil zeggen dat we bij pervasieve stoornissen te maken hebben met problemen die doordringen in verschillende ontwikkelingsgebieden van een kind. Dat kan bij mensen met PDD-NOS de taalontwikkeling zijn, de motorische ontwikkeling, het reageren op interne en externe prikkels, maar vooral het vermogen zich op anderen te richten en het eigen gedrag in sociale situaties goed te besturen.
Sociaal gehandicapt
Bij mensen met PDD-NOS ontwikkelen het sociale begrip en de sociale intuïtie zich zeer moeizaam. Dat maakt hen vaak onzeker en angstig. Ter voorkoming van deze angst houden zij zich graag vast aan bekende regels en patronen. In hun interesses kunnen ze zelfs rigide en dwangmatig zijn. Hoe de problemen zich uiten, bij iemand met PDD-NOS, is verschillend per leeftijd.
De problemen worden groter naarmate diegene meer in de buitenwereld gaat functioneren.
De oorzaak
De oorzaak van PDD-NOS is nog niet echt duidelijk. Men vermoedt een stoornis in de ontwikkeling van de hersenen die gevolgen heeft voor het verwerken van (vooral sociale) informatie.
Geschat wordt dat erfelijkheid in 80-90% een rol speelt in de vorm van een kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van de stoornis. Dikwijls ziet men in families van mensen met PDD-NOS veel varianten van deze stoornissen in de verschillende gradaties van sociaal een beetje onhandig tot het zuivere autisme.
De gevolgen
Voor iemand met PDD-NOS betekenen de gevolgen vaak een ernstige beperking in het dagelijks functioneren. Dit is uiteraard afhankelijk van de samenstelling en de ernst van de stoornis. Mensen met PDD-NOS zijn door hun problemen in de sociale omgang vaak heel onzeker en eenzaam. Angsten komen bij hen meer dan gemiddeld voor. Op school of het werk functioneren hun vaak onder hun intelligentieniveau. Vrienden maken en vriendschappen onderhouden is een extreem moeilijke opgave.
Voor de familie van iemand met PDD-NOS is het ontbreken van een echte wederkerigheid in de relatie met diegene vaak een teleurstellende ervaring.
Het opvoeden bijvoorbeeld, vraagt van hen een meer dan gemiddelde inzet.Intuitief hebben ouders hun aanpak vaak al wel aan de problemen van het kind aangepast. Bij buitenstaanders ontlokt dat vaak de opmerking dat zij hun kinderen te veel beschermen.
Vaak hebben mensen met PDD-NOS door hun naïviteit t.o.v. de sociale omgeving langer anderen leiding en bescherming van hun familie en/of ouders nodig.
In de opvoeding krijgen de broers en zussen daardoor wel eens te weinig aandacht. Ook zij ervaren het gebrek aan wederkerigheid in de relatie.
Verder worden spontane gezinsgebeurtenissen vaak vermeden of in de war gestuurd door diegene met PDD-NOS, dat er niet tegen kan de gewone regels en ritmes te doorbreken.
Leerkrachten en werknemers van mensen met PDD-NOS zullen zich moeten realiseren dat diegene zich minder makkelijk kan afstemmen op verwachtingen van de omgeving. Het is van belang in te zien dat het starre gedrag wordt geleid door angst en geen kwestie is van koppigheid.
Diagnose en behandeling
PDD-NOS is een psychiatrische diagnose die (nog) niet is vast te stellen aan de hand van exacte gegevens. De diagnose wordt gesteld aan de hand van systematisch verkregen gegevens van familiem, ouders, leerkrachten, collega's, werkgevers en bevindingen uit onderzoek van diverse deskundigen uit de medische en psychologische beroepsgroep. Doorgaans wordt de diagnose door een arts gesteld en vindt er, vooral ook als er medicatie wordt voorgeschreven, een lichamelijk onderzoek plaats.
Er is geen behandeling bekend die PDD-NOS doet verdwijnen. De behandeling bestaat, net als bij de meeste psychiatrische aandoeningen, uit een combinatie van voorlichting, medicatie, psychotherapie in de vorm van gedragstherapie en/of sociale vaardigheidstrainingen. Bij een kind/jongere met PDD-NOS komen daar nog bij; opvoedingsondersteuning, begeleiding op school.
Medicatie wordt gegeven om de bijkomende problemen zoals angst, depressie of agressie te verminderen. Soms wordt het medicijn Ritalin voorgeschreven om de aandacht en concentratie te verbeteren.
Kenmerken
Mensen met PDD-NOS kunnen opvallen door:
- onhandig en angstig gedrag in sociale situaties
- weinig begrip en gebruik van nonverbale signalen (oogcontact, gelaatsexpressie, lichaamshouding)
- het niet of nauwelijks leren van sociale ervaringen
- het ontbreken van wederkerigheid in het contact
- een eenzame, gesloten indruk te maken
- zich angstig te tonen voor veranderingen
- fanatiek vast te houden aan bepaalde routines
- zich koppig en driftig te uiten (ingegeven door angst)
- een eenzijdige belangstelling te tonen
- rigide en dwangmatige gedragspatronen te ontwikkelen
- overgevoeligheid voor zintuiglijke prikkels
- of juist weinig gevoeligheid voor geluiden, beelden, temperaturen of aanrakingen
- een trage taalontwikkeling
- eigenaardig ouwelijk taalgebruik
- taal in alle gevallen letterlijk te nemen
- een onhandige, stijve motoriek
Mensen met PDD-NOS kunnen onderling sterk verschillen in de ernst van de kernproblemen en het aantal en de ernst van de bijkomende problemen.
PDD-NOS kan zich zowel voordoen bij mensen met een verstandelijke handicap als bij mensen met een normale en zelfs bovennormale intelligentie. Het percentage verstandelijk gehandicapten is het grootst.
PDD-NOS gaat meer dan gemiddeld samen met andere stoornissen zoals bijvoorbeeld ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) en leerstoornissen. Er is ook overlap met deze stoornissen met name met het ontwikkelingsprofiel van de non-verbale leerstoornis (Non-verbal Learning Disability, NLD).
Veel mensen met ASS hebben daarnaast ook vaak Giles de la Tourette en/of ADHD.
Meer info daarover kunt u vinden op de pagina's ASS & GTS en ASS & ADHD.
| 
